Przejdź do treści
Etap 4 – po transakcji

Obowiązki komisu wobec klienta: odstąpienie od umowy kupna samochodu i RODO

Dwie sprawy budzą najwięcej nieporozumień: kiedy klient ma 14 dni na odstąpienie od umowy i co komis musi mu powiedzieć o jego danych.

Dwa pytania wracają w komisach najczęściej. Pierwsze zadaje klient: „mam chyba czternaście dni na zwrot, prawda?”. Drugie zadaje sobie właściciel komisu, gdy po raz kolejny kopiuje klauzulę RODO z cudzej strony internetowej.

Odpowiedzi są konkretne, tylko zwykle inne, niż ludzie się spodziewają. Czy odstąpienie od umowy kupna samochodu w ogóle wchodzi w grę, zależy od dwóch rzeczy: kim jest kupujący i gdzie zawarto umowę – w komisie, poza nim czy na odległość. Przy danych osobowych najważniejsza jest podstawa przetwarzania wpisana w klauzulę.

Odstąpienie od umowy kupna samochodu

Czternaście dni na zwrot nie przysługuje przy zakupie samochodu na placu – i to nie jest luka w prawie.

Granice obu pojęć wyznaczają definicje z art. 2 pkt 1–3 ustawy. Lokal przedsiębiorstwa to miejsce, w którym przedsiębiorca prowadzi działalność w sposób stały – w przypadku komisu plac i biuro. Przy umowie na odległość strony aż do chwili jej zawarcia porozumiewają się wyłącznie zdalnie: przez telefon, e-mail albo komunikator. Klient, który wszystko uzgodnił przez telefon, ale przyjechał i podpisał umowę w komisie, nie zawarł więc umowy na odległość.

Inaczej jest, gdy transakcja wychodzi poza lokal. Umowa podpisana u klienta w domu albo na parkingu przy jego pracy jest umową zawartą poza lokalem przedsiębiorstwa. Tak samo traktuje się umowę podpisaną w komisie bezpośrednio po tym, jak sprzedawca rozmawiał z klientem osobiście poza lokalem. Sprzedaż prowadzona w całości zdalnie, z płatnością przelewem i dostawą samochodu pod wskazany adres, jest z kolei zwykle umową na odległość.

W obu tych sytuacjach prawo odstąpienia przysługuje, a komis musi poinformować o nim klienta, zanim ten zwiąże się umową (art. 12 ustawy). Termin wynosi czternaście dni, a 30 dni, gdy umowę zawarto podczas nieumówionej wizyty sprzedawcy w miejscu zamieszkania lub zwykłego pobytu klienta albo podczas wycieczki (art. 27 ust. 2). Zgodnie z art. 28 termin liczy się od objęcia samochodu w posiadanie, a nie od podpisania umowy. Gdy samochód jedzie do klienta lawetą, termin biegnie dopiero od dnia, w którym klient go odebrał.

Transakcja zawarta zdalnie bez pouczenia długo pozostaje otwarta. Zgodnie z art. 29 prawo odstąpienia wygasa wtedy dopiero 12 miesięcy po upływie zwykłego terminu, czyli 14 albo 30 dni. Jeżeli komis przekaże pouczenie w tym czasie, termin kończy się 14 dni (a w sytuacji z art. 27 ust. 2 – 30 dni) od dnia, w którym klient je otrzymał. Konsument, którego nie pouczono, nie odpowiada też za zmniejszenie wartości samochodu wynikające z korzystania z niego (art. 34).

Schemat w trzech krokach: kiedy kupującemu przysługuje 14 dni na odstąpienie od umowy kupna samochodu zawartej z komisem
Trzy pytania: kto kupuje, gdzie zawarto umowę i czy klient dostał pouczenie. Od odpowiedzi zależy, czy i jak długo klient może odstąpić od umowy kupna samochodu bez podawania przyczyny. Wada samochodu to osobna sprawa – rozpatruje się ją jako reklamację, niezależnie od sposobu zawarcia umowy.

Komis może oczywiście zaoferować zwrot także przy sprzedaży na placu, na przykład siedem dni na rezygnację bez podania przyczyny. To decyzja handlowa, a nie obowiązek. Komis, który daje taką możliwość, powinien zapisać jej warunki w umowie: termin, dopuszczalny przebieg, stan samochodu i sposób rozliczenia. Zasady zwrotu wyznacza wtedy umowa, a nie ustawa.

Co powinien zawierać

Wskazanie umowy
Numer i data dokumentu sprzedaży oraz identyfikacja pojazdu, którego dotyczy oświadczenie: marka, model i VIN.
Dane konsumenta
Kto składa oświadczenie i pod jakim adresem – to tam wraca korespondencja i ewentualny zwrot środków.
Data zawarcia umowy i odbioru samochodu
Termin na odstąpienie liczy się od objęcia samochodu w posiadanie, a nie od podpisania dokumentu. Obie daty pozwalają od razu sprawdzić, czy oświadczenie złożono w terminie.
Wyraźne oświadczenie o odstąpieniu
Jedno zdanie, które nie pozostawia wątpliwości, że jest to odstąpienie, a nie propozycja negocjacji. Klient może użyć formularza z załącznika nr 2 do ustawy, ale nie musi – wystarczy każde jednoznaczne oświadczenie (art. 30).
Sposób zwrotu środków
Zwrot następuje tą samą drogą, którą klient płacił, chyba że zgodzi się na inną, niewiążącą się dla niego z kosztami. Numer rachunku przydaje się, gdy płacił gotówką.
Ustalenia co do zwrotu pojazdu
Termin i miejsce oddania samochodu oraz to, kto płaci za jego przewiezienie. Klient ma na zwrot 14 dni od odstąpienia, chyba że komis sam zaproponował odbiór.
Data i podpis
Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem, dlatego data nadania ma znaczenie rozstrzygające. Kopertę ze stemplem pocztowym albo wiadomość z datą wysłania warto zachować w dokumentach transakcji.

Na co zwrócić uwagę

Sprzedaż zdalna to inna transakcja niż sprzedaż na placu

Komis, który domyka transakcje przez telefon i wysyła samochód lawetą, prowadzi sprzedaż na odległość ze wszystkimi tego konsekwencjami. Potrzebuje do niej osobnego kompletu dokumentów: pouczenia o prawie odstąpienia i formularza odstąpienia przekazanych przed zawarciem umowy oraz potwierdzenia umowy po jej zawarciu. Komplet używany dla klienta z placu tu nie wystarczy.

Brak pouczenia wydłuża termin o 12 miesięcy

Jeżeli konsument nie został poinformowany o prawie odstąpienia, termin nie kończy się po 14 (albo 30) dniach, tylko 12 miesięcy po ich upływie (art. 29). Klient może wtedy oddać samochód po kilku miesiącach jazdy i nie odpowiadać za utratę jego wartości. To ryzyko rośnie z każdą sprzedażą prowadzoną zdalnie bez właściwych dokumentów.

Za jazdę ponad potrzebę odpowiada klient

Konsument odpowiada za zmniejszenie wartości rzeczy wynikające z korzystania z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia jej charakteru, cech i funkcjonowania (art. 34). Jazda próbna mieści się w tej granicy, kilkaset kilometrów wakacyjnej trasy raczej nie. Dlatego stan i przebieg w chwili zwrotu trzeba udokumentować tak samo starannie jak przy wydaniu.

Przedsiębiorca z JDG może mieć prawa konsumenta

Obowiązek informacyjny RODO

Komis przetwarza dane osobowe przy każdej transakcji – pytanie brzmi, czy potrafi powiedzieć, na jakiej podstawie.

Najczęstszy błąd nie polega na braku klauzuli, tylko na jej treści. Skopiowana z cudzej strony klauzula wskazuje zwykle zgodę jako podstawę przetwarzania. Tymczasem w komisie dane przetwarza się najczęściej w celu wykonania umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO), wypełnienia obowiązku prawnego, na przykład podatkowego (lit. c), albo w prawnie uzasadnionym interesie administratora, takim jak dochodzenie roszczeń (lit. f).

To rozróżnienie ma praktyczne skutki. Zgodę można wycofać w każdej chwili, a wtedy podstawa przetwarzania znika. Danych potrzebnych do wykonania umowy albo przechowywanych dla celów podatkowych wycofanie zgody nie dotyczy, bo zgoda nigdy nie była tu podstawą. Jej miejsce jest tam, gdzie rzeczywiście jest potrzebna – na przykład przy wysyłaniu ofert e-mailem albo SMS-em.

Różne są też okresy przechowywania. Dokumenty sprzedaży trzeba zachować do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 86 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 70 § 1 jest to co do zasady pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, czyli w praktyce dłużej niż pięć lat od wystawienia dokumentu. Dla zapytania bez transakcji takiego terminu nie ma, więc nie powinno ono leżeć w bazie latami.

Co powinien zawierać

Administrator danych
Pełna nazwa firmy, adres i dane kontaktowe. Osoba, której dane dotyczą, musi wiedzieć, do kogo się zwrócić.
Inspektor ochrony danych
Dane kontaktowe inspektora – tylko jeżeli komis go wyznaczył. Typowy komis nie ma takiego obowiązku, a bez inspektora wystarczą dane administratora.
Cele przetwarzania
Wymienione osobno: zawarcie i wykonanie umowy, wystawienie dokumentów sprzedaży, obsługa reklamacji, kontakt w sprawie oferty, dochodzenie roszczeń.
Podstawa prawna dla każdego celu
Wykonanie umowy (art. 6 ust. 1 lit. b), obowiązek prawny wynikający z przepisów podatkowych (lit. c) albo prawnie uzasadniony interes administratora (lit. f) – z krótkim wskazaniem, na czym ten interes polega.
Okres przechowywania
Powiązany z celem, a nie podany jednym terminem dla wszystkiego. Dokumentacja podatkowa ma własny termin z Ordynacji podatkowej, zapytanie z portalu zupełnie inny.
Odbiorcy danych
Kategorie podmiotów, którym dane są przekazywane: biuro rachunkowe, dostawca systemu, portale ogłoszeniowe, firma finansująca zakup.
Prawa osoby, której dane dotyczą
Dostęp, sprostowanie, usunięcie, ograniczenie przetwarzania, sprzeciw, przenoszenie danych oraz skarga do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (art. 77 RODO).
Informacja o dobrowolności
Czy podanie danych jest wymogiem umownym lub ustawowym i jakie są konsekwencje ich niepodania.

Na co zwrócić uwagę

Zgoda nie jest uniwersalną podstawą

Dane potrzebne do zawarcia i wykonania umowy przetwarza się na podstawie tej umowy, a nie zgody. Wskazywanie zgody tam, gdzie jej nie potrzeba, tworzy problem, którego nie było: klient może ją wycofać i oczekiwać usunięcia danych, których komis nie może usunąć.

Zdjęcia samochodów potrafią zawierać dane osobowe

Twarze osób w tle, dokumenty leżące na fotelu, a ostrożność każe zasłaniać też tablice rejestracyjne. Zanim zdjęcie trafi na portal ogłoszeniowy albo na stronę komisu, warto mieć ustaloną praktykę ich zasłaniania.

Dostawcy usług to podmioty przetwarzające

Klauzula na stronie nie wystarcza przy umowie papierowej

Obowiązek informacyjny należy spełnić w chwili pozyskania danych. Jeżeli dane zbiera się na papierze w biurze, informacja musi trafić do klienta tam, a nie wyłącznie w stopce witryny.

Klient chce oddać samochód: od czego zacząć

Po skutecznym odstąpieniu umowę uważa się za niezawartą (art. 31). Komis ma 14 dni od otrzymania oświadczenia na zwrot wszystkich płatności, w tym kosztu dostarczenia samochodu (art. 32). Jeżeli klient wybrał droższy sposób dostawy niż najtańszy zwykły, który komis oferował, tej różnicy komis nie zwraca (art. 33). Jeżeli nie zaproponował, że sam odbierze samochód, może wstrzymać zwrot do chwili, gdy dostanie go z powrotem albo klient wykaże, że go odesłał.

Klient ma z kolei 14 dni od odstąpienia na oddanie samochodu i co do zasady ponosi bezpośredni koszt jego przewiezienia, chyba że komis zgodził się go ponieść albo nie uprzedził o nim klienta (art. 34). Wyjątek dotyczy umowy zawartej poza lokalem, gdy samochód dostarczono klientowi do miejsca, w którym mieszkał w chwili zawarcia umowy. Samochodu nie da się odesłać pocztą, więc komis odbiera go wtedy na własny koszt.

Jedna baza danych zamiast dziesięciu wzorów w Wordzie

Wszystkie dziesięć dokumentów opisanych w tym dziale korzysta z tego samego zestawu informacji: dane firmy, dane klienta, dane pojazdu i warunki transakcji. Prowadzone osobno, w oddzielnych plikach, rozjeżdżają się przy pierwszej literówce.

Pytania i odpowiedzi

Czy klient ma 14 dni na zwrot samochodu kupionego w komisie?

Nie, jeżeli umowę zawarto w lokalu przedsiębiorstwa – klient obejrzał samochód na placu i podpisał dokumenty w biurze komisu. Prawo odstąpienia bez podania przyczyny (art. 27 ustawy o prawach konsumenta) dotyczy umów zawartych na odległość albo poza lokalem przedsiębiorstwa, na przykład transakcji domkniętej zdalnie z dostawą pojazdu pod wskazany adres. Termin wynosi wtedy czternaście dni, a 30 dni przy umowie zawartej podczas nieumówionej wizyty sprzedawcy u klienta albo podczas wycieczki. Zwrot przy sprzedaży na placu komis może zaoferować dobrowolnie, opisując jego warunki w umowie.

Od kiedy liczy się termin na odstąpienie od umowy zawartej na odległość?

Od objęcia samochodu w posiadanie przez konsumenta albo wskazaną przez niego osobę inną niż przewoźnik (art. 28 ustawy o prawach konsumenta), a nie od dnia podpisania umowy. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.

Co się dzieje, gdy komis nie poinformował klienta o prawie odstąpienia?

Przy sprzedaży na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa prawo odstąpienia nie wygasa po 14 (albo 30) dniach, tylko 12 miesięcy po ich upływie (art. 29 ustawy o prawach konsumenta). Jeżeli komis przekaże pouczenie w tym czasie, termin kończy się 14 dni (albo 30 dni przy nieumówionej wizycie lub wycieczce) od dnia, w którym klient je otrzymał. Konsument, którego nie pouczono, nie odpowiada też za zmniejszenie wartości samochodu wynikające z korzystania z niego.

Czy firma kupująca samochód zdalnie może odstąpić od umowy?

Co do zasady nie, bo prawo odstąpienia przysługuje konsumentowi. Wyjątek z art. 7aa ustawy o prawach konsumenta dotyczy osoby fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą, gdy z umowy wynika, że nie ma ona dla niej charakteru zawodowego. Ocenia się to w szczególności po przedmiocie działalności wpisanym do CEIDG.

Na jakiej podstawie komis przetwarza dane osobowe klientów?

Najczęściej na podstawie wykonania umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO), obowiązku prawnego wynikającego z przepisów podatkowych (lit. c) oraz prawnie uzasadnionego interesu administratora (lit. f), na przykład przy dochodzeniu roszczeń. Zgoda jest podstawą właściwą dla działań marketingowych, a nie dla danych niezbędnych do przeprowadzenia transakcji.

Czy komis potrzebuje umowy z biurem rachunkowym w zakresie RODO?

Tak. Biuro rachunkowe, dostawca systemu informatycznego i inne podmioty przetwarzające dane na zlecenie komisu wymagają umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych w rozumieniu art. 28 RODO. Klauzula informacyjna na stronie internetowej nie zastępuje takiej umowy.

Materiał ma charakter informacyjny i opisuje, co dany dokument zwykle zawiera oraz jakie przepisy go dotyczą. Nie jest poradą prawną ani wzorem do zawarcia umowy. Przed przyjęciem własnych wzorów dokumentów warto skonsultować ich treść z prawnikiem. Stan prawny: wrzesień 2026.

Wypróbuj KomisBox.

Zgłoś komis do testów. Każde zgłoszenie sprawdzamy ręcznie, a po zatwierdzeniu przez 7 dni pracujesz na własnych samochodach, bez podawania karty.